Ten prosty nawyk może uratować jelita. Naukowcy mówią wprost

Owoce i warzywa to samo zdrowie? Bynajmniej! Najnowsze badania pokazują, że kontakt z powszechnie występującymi w nich substancjami chemicznymi może mieć znacznie poważniejsze skutki, niż dotąd sądzono.

Naukowcy wskazują, że aż 168 związków obecnych m.in. w żywności i wodzie może negatywnie wpływać na mikrobiom jelitowy. To oznacza, że jelita – kluczowe dla odporności i zdrowia – są codziennie narażone na działanie szkodliwych czynników, które trafiają do organizmu głównie przez warzywa i owoce.

– Prawdziwą siłą tego badania jest to, że dysponujemy teraz danymi pozwalającymi przewidywać wpływ nowych substancji chemicznych na mikrobiom, oraz że będziemy mogli kolejne środki projektować tak, by były z założenia bezpieczne – podkreślił, cytowana przez „Rynek Zdrowia”, główny autor pracy, prof. Kiran Patil.

Warzywa i owoce pod lupą naukowców

Badacze z University of Cambridge przeanalizowali ponad tysiąc różnych substancji chemicznych i sprawdzili ich wpływ na bakterie jelitowe. Wyniki okazały się niepokojące – wiele z nich hamuje rozwój pożytecznych mikroorganizmów, a część może prowadzić do poważnych zaburzeń równowagi w jelitach.

Największe zagrożenie stanowią pestycydy oraz związki przemysłowe, które trafiają do organizmu wraz z żywnością lub wodą.

To właśnie dlatego warzywa i owoce, choć uznawane za podstawę zdrowej diety, mogą być jednocześnie źródłem niepożądanych substancji, jeśli nie są odpowiednio przygotowane przed spożyciem.

Mikrobiom jelit poważnie zagrożony

Eksperymenty laboratoryjne wykazały, że część chemikaliów nie tylko niszczy dobre bakterie, ale może też wpływać na ich zachowanie. W niektórych przypadkach mikroorganizmy zmieniają swoje funkcjonowanie w taki sposób, że stają się bardziej odporne na antybiotyki.

– Odkryliśmy, że wiele substancji chemicznych – choć zaprojektowane, by działać na wybrane cele, np. owady czy grzyby – wpływa także na nasze bakterie jelitowe. Byliśmy zaskoczeni, jak silne działanie mają niektóre z nich – powiedziała współautorka publikacji, dr Indra Roux, cytowana przez „Rynek Zdrowia”.

Jak ograniczyć ryzyko?

Eksperci podkreślają, że choć całkowite uniknięcie kontaktu z chemikaliami jest trudne, można znacząco ograniczyć ich ilość.

Najważniejsze jest dokładne mycie produktów spożywczych oraz świadome wybory zakupowe.

Warto zwrócić szczególną uwagę na tzw. brudną dwunastkę, czyli produkty najbardziej narażone na obecność pestycydów. Oto 12 produktów, które w 2025 r. uznano za najbardziej skażone pestycydami:

• szpinak,
• truskawki,
• jarmuż,
• winogrona,
• brzoskwinie,
• czereśnie,
• nektarynki,
• gruszki,
• jabłka,
• jeżyny,
• borówki,
• ziemniaki.

Badacze podkreślają również, że konieczne są dalsze analizy, które pozwolą określić realny poziom narażenia organizmu.

– Teraz, gdy już zaobserwowaliśmy takie interakcje w laboratorium, ważne jest, by zgromadzić więcej danych dotyczących rzeczywistego narażenia na substancje chemiczne i sprawdzić, czy podobne skutki występują w naszym ciele – podkreślił prof. Patil.